Thông tin lý luận Thông tin lý luận
Một số điểm mới trong quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của đảng gắn với thực tiễn hiện nay

 

Đại hội đại biểu toàn quốc (ĐHĐBTQ) lần thứ XIII không thông qua Điều lệ Đảng (ĐLĐ) mới, như vậy, ĐLĐ hiện hành vẫn là ĐLĐ đã được thông qua tại ĐHĐBTQ lần thứ XI của Đảng. Tuy nhiên, các quy định cụ thể về thi hành Điều lệ Đảng, về kiểm tra, giám sát (KTGS) đã được thay đổi và bổ sung những nội dung mới, phù hợp với thực tiễn hiện nay.

Ngày 28/7/2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã thay mặt Ban Chấp hành Trung ương (BCHTW) ký ban hành Quy định số 22-QĐ/TW “Về kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật” (từ đây gọi là Quy định số 22). Quy định này chính thức thay thế Quy định số 30-QĐ/TW ngày 26/7/2016 của BCHTW khoá XII “Quy định thi hành Chương VII và Chương VIII Điều lệ Đảng về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng” (từ đây gọi là Quy định số 30). Quy định số 22 có một số sửa đổi, bổ sung mới so với Quy định số 30 trước đây.

1. Những điểm mới về tên gọi, kết cấu

Tên gọi của Quy định số 22 là "Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng". Quy định số 30 có tên gọi là: “Quy định thi hành Chương VII và Chương VIII Điều lệ Đảng về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng”. Như vậy, Quy định 30 trước đây chỉ có mục tiêu là hướng dẫn thực hiện Chương VII và Chương VIII của Điều lệ Đảng. Quy định số 22 bao quát hơn, toàn diện hơn các quy định về công tác KTGS, kỷ luật của Đảng.

Kết cấu của Quy định số 22 được bố cục, sắp xếp hệ thống, khoa học, chặt chẽ và thuận lợi hơn, dễ nhớ, dễ thực hiện. Quy định có 7 chương, 36 Điều. Chương I: Quy định chung gồm 3 điều, từ Điều 1 đến Điều 3. Chương II: Công tác KTGS của Đảng gồm 5 điều, từ Điều 4 đến Điều 8. Chương III: Thi hành kỷ luật trong Đảng gồm 10 điều, từ Điều 9 đến Điều 18. Chương IV: Giải quyết tố cáo đối với tổ chức đảng và đảng viên gồm 3 điều, từ Điều 19 đến Điều 21. Chương V: Giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng gồm 6 điều, từ Điều 22 đến Điều 27. Chương VI: Đình chỉ sinh hoạt đảng gồm 6 điều, từ Điều 28 đến Điều 33. Chương VII: Tổ chức thực hiện gồm 3 điều, từ Điều 34 đến Điều 36.

2. Những điểm mới về quy định chung

Một là, bổ sung nguyên tắc "Công tác KTGS phải kịp thời phát hiện nhân tố mới, tích cực để phát huy, phải bảo vệ cái đúng, bảo vệ người tốt, cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá vì lợi ích chung .."

ĐHĐBTQ lần thứ XIII của Đảng bổ sung luận điểm quan trọng là: “Có cơ chế bảo vệ những cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách, quyết liệt trong hành động vì lợi ích chung”. Việc bổ sung nguyên tắc này là việc cụ thể hoá tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Nguyên tắc này cũng sẽ đồng bộ trong quá trình thực hiện Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị “Về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung”.

Hai là quy định "Không được sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình, thu phát sóng khi làm việc với chủ thể KTGS”. Khoản 6, Điều 3, Quy định số 22 ghi rõ quyền và trách nhiệm của đối tượng kiểm tra, giám sát, trong đó có yêu cầu đối tượng KTGS: “Không để lộ nội dung KTGS cho tổ chức, cá nhân không có trách nhiệm biết; không được sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình, thu phát sóng khi làm việc với chủ thể kiểm tra, giám sát”.

Ba là "Giám sát chuyên đề khi cần thiết thì thực hiện thẩm tra, xác minh”. Ngày 1/6/2017, Bộ Chính trị ban hành Quy định số 86-QĐ/TW “Quy định giám sát trong Đảng” (từ đây gọi là Quy định số 86). Điểm đ, Khoản 2, Điều 11, Quy định số 86 ghi rõ: Giám sát chuyên đề “khi cần thiết thì thực hiện thẩm tra, xác minh”. Như vậy, bổ sung nội dung mới này để đồng bộ với Quy định số 86.

- Bốn là, “Trường hợp quyết định thay đổi hình thức kỷ luật, thì thời hạn chấp hành kỷ luật được tính từ ngày quyết định kỷ luật đầu tiên có hiệu lực”. (Khoản 11, Điều 16, Quy định số 22). Bổ sung quy định này để thống nhất về thời hiệu kỷ luật và để đảng viên bị kỷ luật không phải chấp hành thêm thời gian nếu hình thức kỷ luật thay đổi.

3. Điểm mới về thẩm quyền của cấp ủy, tổ chức đảng

Quy định số 22 bổ sung những nội dung mới, thêm thẩm quyền, nhiệm vụ đối với cấp ủy, tổ chức đảng.

Một là, bổ sung nội dung: “Lãnh đạo, chỉ đạo kiểm tra, giám sát tổ chức đảng, đảng viên chấp hành chính sách, pháp luật của Nhà nước”. Như vậy không chỉ lãnh đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Cương lĩnh chính trị, ĐLĐ, Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng mà các cấp uỷ, tổ chức Đảng còn lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát tổ chức Đảng và đảng viên trong việc chấp hành chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Hai là, bổ sung nội dung: “Đảng viên bị khởi tố, truy tố hoặc bị tạm giam hoặc do cơ quan thanh tra, kiểm toán cung cấp nội dung vi phạm pháp luật thì tổ chức đảng có thẩm quyền chủ động, kịp thời kiểm tra, kết luận và xem xét, xử lý kỷ luật đảng viên có vi phạm đến mức phải xử lý, không chờ kết luận hoặc tuyên án của toà án hoặc kết luận của cơ quan thanh tra, kiểm toán...”. (Khoản 2, Điều 17, Quy định số 22).

Ba là, bổ sung nội dung mới về giao thẩm quyền cho tổ chức đảng cấp trên chủ động quyết định cách thức giải quyết: “Đảng viên sau khi chuyển sinh hoạt đảng sang tổ chức đảng mới, nếu phát hiện hoặc bị tố cáo có vi phạm kỷ luật ở nơi sinh hoạt đảng trước đây mà chưa được xem xét, xử lý, thì do tổ chức đảng cấp trên của các đảng bộ nơi quản lý đảng viên trước đây và hiện nay xem xét, xử lý hoặc chỉ đạo tổ chức đảng cấp dưới xem xét, xử lý theo thẩm quyền”. (Khoản 3, Điều 9, Quy định số 22).

Bốn là, quy định thẩm quyền kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên cho ban thường vụ (BTV) đảng ủy cơ sở: “BTV đảng uỷ cơ sở quyết định khiển trách, cảnh cáo đảng viên trong đảng bộ (kể cả đảng viên là cán bộ diện cấp ủy cùng cấp quản lý nhưng không phải cấp uỷ viên cùng cấp hoặc cán bộ diện cấp trên quản lý”. (Điểm 1.3, Khoản 1, Điều 11, Quy định số 22).

Bổ sung thẩm quyền thi hành kỷ luật tổ chức đảng vi phạm cho BTV cấp uỷ cấp cơ sở: “BTV cấp uỷ từ cấp cơ sở trở lên có quyền kỷ luật tổ chức đảng cấp dưới theo quy định” (Khoản 1, Điều 12, Quy định số 22).

Năm là, quy định cụ thể các trường hợp không giải quyết tố cáo trong trường hợp tự nguyện rút đơn nay tố lại, hoặc đã có thông báo không xem xét, giải quyết: “Không giải quyết đơn tố cáo nặc danh, giấu tên, mạo tên, không rõ địa chỉ, không rõ nội dung và đơn tố cáo có tên đã được cấp có thẩm quyền xem xét, kết luận hoặc đã có thông báo không xem xét, giải quyết; đơn tố cáo do người tố cáo đã tự nguyện rút đơn nay tiếp tục tố cáo lại nhưng không có thêm nội dung, tài liệu, chứng cứ mới làm thay đổi bản chất sự việc...”. (Khoản 7, Điều 20, Quy định số 22).

Quy định việc giải quyết tố cáo đối với cán bộ đã nghỉ hưu: “Trường hợp đảng viên là cấp ủy viên các cấp hoặc cán bộ thuộc diện cấp ủy các cấp quản lý đã nghỉ hưu, nếu bị tố cáo vi phạm khi đang công tác thì thẩm quyền giải quyết tố cáo được thực hiện như đang đương chức”. (Khoản 2, Điều 19, Quy định số 22).

4. Điểm mới về thẩm quyền của ủy ban kiểm tra các cấp

Quy định số 22 bổ sung, quy định một số điểm mới về thẩm quyền của Uỷ ban Kiểm tra (UBKT) so với Quy định số 30 trước đây.

Một là, quy định UBKT có thẩm quyền: “Nếu phát hiện cấp ủy, tổ chức đảng cấp dưới ban hành các nghị quyết, quyết định, kết luận hoặc đảng viên ban hành các quyết định sai trái thì UBKT yêu cầu xem xét lại, nếu không khắc phục, xử lý thì báo cáo cấp ủy cùng cấp xem xét trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên có liên quan”. (Tiết 3.1.3, Điểm 3.1., Khoản 3, Điều 8, Quy định số 22).

Hai là: Quy định UBKT khi thực hiện nhiệm vụ kiểm tra “được yêu cầu, kiến nghị tổ chức đảng, cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ, thu hồi các văn bản trái quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; đề nghị cấp ủy, BTV cấp ủy xem xét, xử lý theo thẩm quyền đối với các vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật” (Tiết 3.2.7, Điểm 3.2, Khoản 3, Điều 8, Quy định số 22). Việc bổ sung thẩm quyền này nhằm giao cho UBKT kịp thời ngăn chặn những vi phạm, hạn chế hậu quả phát sinh do việc ban hành các quy định sai trái của tổ chức đảng và đảng viên có thẩm quyền.

Ba là: Bổ sung thẩm quyền cho UBKT các cấp: “... quyết định hình thức kỷ luật khiển trách, cảnh cáo tổ chức đảng trực thuộc cấp ủy cấp dưới trực tiếp” (Khoản 2, Điều 12, Quy định số 22). Quy định này nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, xử lý kỷ luật luật đảng, theo đúng phương châm công minh, chính xác kịp thời trong thi hành kỷ luật đối với tổ chức đảng vi phạm.

Bốn là, quy định đầy đủ nhiệm vụ "UBKT đảng ủy cơ sở quyết định hình thức kỷ luật khiển trách, cảnh cáo đảng viên trong đảng bộ (kể cả cấp ủy viên chi bộ, cấp ủy viên đảng ủy bộ phận)" (Điểm 2.1, Khoản 2, Điều 11, Quy định số 22). Theo quy định của Điều lệ Đảng, UBKT được lập ở 4 cấp do cấp ủy cùng cấp bầu, có 6 nhiệm vụ, việc quy định cụ thể cho ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở thẩm quyền thi hành kỷ luật và các nhiệm vụ khác theo quy định của Điều lệ là thực hiện chủ trương đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền cho địa phương và cơ sở.

5. Một số nội dung cần chú ý

Ngày 1/6/2017, Bộ Chính trị ban hành Quy định số 86-QĐ/TW “Về giám sát trong Đảng”, trong đó có nội dung "Giám sát chuyên đề khi cần thiết thì thực hiện thẩm tra, xác minh”. Nội dung này đã được bổ sung vào Quy định số 22. Tuy nhiên, Quy định số 22 chỉ thay thế Quy định số 30. Như vậy có nghĩa là khi thực hiện nhiệm vụ giám sát trong Đảng vẫn phải tuân thủ các nội dung của Quy định số 86 và Hướng dẫn số 02-HD/UBKTTW, ngày 12/09/2017 của UBKT Trung ương “Hướng dẫn thực hiện một số Điều trong Quy định số 86-QĐ/TW của Bộ Chính trị về giám sát trong Đảng”.

Về kỷ luật của Đảng, hiện nay thực hiện theo Quy định số 07-QĐi/TW, ngày 28/8/2018 của Bộ Chính trị “Về xử lý kỷ luật tổ chức Đảng vi phạm”. Kỷ luật đảng viên căn cứ vào Quy định số 102-QĐ/TW, ngày 15/11/2017 “Quy định xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm” và Hướng dẫn số 04-HD/UBKTTW ngày 22/3/2018 của UBKT Trung ương “Hướng dẫn thực hiện một số điều trong Quy định số 102-QĐ/TW ngày 15-11-2017 của Bộ Chính trị về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm”. Khoản 5, Điều 9, Quy định số 22 ghi rõ nguyên tắc thi hành kỷ luật trong Đảng: “Kỷ luật đảng không thay thế kỷ luật hành chính, kỷ luật đoàn thể hoặc việc xử lý bằng pháp luật và ngược lại (trừ trường hợp có quy định khác). Tổ chức đảng sau khi xem xét, xử lý hoặc chỉ đạo việc xem xét, xử lý về kỷ luật đảng, phải chỉ đạo hoặc đề nghị ngay với các tổ chức có trách nhiệm xem xét, xử lý kỷ luật về hành chính, đoàn thể hoặc xử lý hình sự cho đồng bộ, kịp thời”. Nguyên tắc xử lý kỷ luật của Đảng là kỷ luật Đảng phải đồng bộ với kỷ luật chính quyền. Hiện nay, việc xử lý kỷ luật về chính quyền thực hiện theo Nghị định số: 112/2020/NĐ-CP ngày 18/9/2020 “Về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức”. Tuy nhiên, các hình thức xử lý kỷ luật chưa có sự đồng bộ giữa các quy định của Đảng và chính quyền, điều này đòi hỏi các chủ thể cần cân nhắc kỹ càng để đưa ra các quyết định phù hợp.

Sau ĐHĐBTQ lần thứ XII của Đảng, sau khi Ban Chấp hành Trung ương ban hành Quy định số 30, ngày 21/11/2016, UBKT Trung ương đã ban hành Hướng dẫn 01-HD/UBKT Trung ương để hướng dẫn thực hiện Quy định số 30. Như vậy có nghĩa là tới đây sẽ có quy định hướng dẫn chi tiết (có thể do Ban Bí thư ban hành) để hướng dẫn thực hiện Quy định số 22. Trong quá trình thực hiện các nội dung liên quan đến kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng cần chú ý đọc và vận dụng kỹ không chỉ Điều lệ Đảng, Quy định số 22 mà phải nghiên cứu các quy định có liên quan.

 

Vũ Trung Kiên - Học viện Chính trị khu vực II

 

CÁC TIN BÀI KHÁC:

Xem tin theo ngày

Ngày
Tin nổi bật Tin nổi bật
  Trao tặng 100 phần quà cho người dân khó khăn bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19 tại xã Lý Nhơn, Cần Giờ (25/10/2021)
  Công đoàn Viên chức TPHCM trao 120 túi an sinh đến đoàn viên công đoàn, người lao động thuộc CĐCS Cơ quan Thành Đoàn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 (15/10/2021)
  Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Khối thăm các đồng chí nguyên lãnh đạo nhân kỷ niệm ngày truyền thống Ngành Kiểm tra của Đảng (15/10/2021)
  Trao tặng 1000 túi an sinh đến đoàn viên, người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 (15/10/2021)
  Công đoàn Viên chức TPHCM trao 267 suất học bổng Nguyễn Đức Cảnh năm học 2020 - 2021 cho học sinh, sinh viên vượt khó, có thành tích học tập xuất sắc (15/10/2021)
Hình ảnh hoạt động Hình ảnh hoạt động
Video Video